Portal:Wyspy Owcze

Portal ten jest przeznaczony dla wszystkich, którzy są zainteresowani Wyspami Owczymi, a także dla tych, którzy pragną się czegoś dowiedzieć o tym archipelagu.

Wyspy Owcze (far. Føroyar, duń. Færøerne) - archipelag położony w południowej części Morza Norweskiego, zajmujący powierzchnię 1 399 km², co sprawia, że jest to najmniejszy z krajów nordyckich. Jest częścią Królestwa Duńskiego, stanowi w nim jednak terytorium zależne, posiadające szeroką autonomię, szczególnie w ramach polityki wewnętrznej. Wyspy Owcze nie należą do Unii Europejskiej. Zamieszkuje je, według danych z 1 marca 2009 roku 48 784 osób.

Więcej w artykule Wyspy Owcze

• Na Wyspach Owczych odbył się Dzień Flagi Wyspach Owczych, oficjalne święto narodowe, którego tradycja sięga roku 1940, kiedy Winston Churchill zaakceptował tę flagę, jako oficjalne oznaczenie farerskich jednostek cywilnych, przemieszczających się po wodach wokół archipelagu. Z Tórshavn odbył się w to święto bieg do Kollafjørður na odległość około siedmiu kilometrów. (25 kwietnia 2009) [1]

• Muzeum Sztuki na Wyspach Owczych (Listasavn Føroya) zamknęło Wiosenną Wystawę 2009 poświęconą artystom z archipelagu. Jej głównym hasło brzmiało: Tożsamość. (19 kwietnia 2009) [2]

• Trenerem reprezentacji piłkarskiej Wysp Owczych został Brian Kerr, irlandzki trener, którego podopiecznymi byli między innymi piłkarze reprezentacji Irlandii. Kontrakt nowego trenera ma się zakończyć w roku 2011, a jego pierwszym sprawdzianem ma być mecz przeciwko reprezentacji Serbii. (6 kwietnia 2009) [3]

• Farerscy piłkarze odnieśli pierwsze zwycięstwo od czterech i pół roku, pokonując na wyjeździe Islandię 2-1. Była to jedyna dotąd wygrana farerskiej reprezentacji nad islandzką, spośród wszystkich dziesięciu meczów, jakie te drużyny rozegrały między sobą. Strzelcem bramki był Fróði Benjaminsen, który na co dzień z zawodu jest cieślą, drugi gol po samobójczym strzale zawodnika Islandii. (22 marca 2009) [4]

Więcej w artykule Aktualności Wysp Owczych

Artykuł na medal

Tórshavn (duń. Thorshavn, IPA: tʰɶrshaun) - stolica Wysp Owczych i największe miasto na tym archipelagu, położone w jego centralnej części. Administracyjnie należy do gminy Tórshavnar kommuna, w regionie Streymoy. Według danych z 1 stycznia 2008 roku mieszkało tam 12 352 ludzi. Nazwa miasta w języku polskim oznacza Port Thora.

Założenie miejscowości datuje się na X wiek, miało więc być od początku osadą wikińską. Było to miejsce, gdzie wymieniano towary i informacje, a z czasem założono tam najstarszy w Europie parlament Løgting. Początkowo osada miała być miejscem zamieszkałym okresowo, jednak od XIV wieku zaczęło się tam kształtować osadnictwo stałe. W 1909 Tórshavn uzyskało prawa miejskie

Więcej w artykule Tórshavn

Dobry artykuł

Vágar (duń. Vågø, IPA: vɔːar) zwana inaczej Vágoy - wyspa w zachodniej części archipelagu Wysp Owczych, trzecia co do wielkości w tamtym regionie - ma 177,16 km². Razem z pobliską Mykines tworzy region administracyjny zwany regionem Vágar. Według danych z 1 stycznia 2008 roku mieszkało tam 2 987 ludzi, z czego 1 050 w największej miejscowości tamże: Miðvágur.

Początki osadnictwa w tamtym regionie datuje się na przełom IX i X wieku, kiedy miała powstać pierwsza osada na wyspie Sørvágur. Stwierdzono to za pomocą ruin starych, wikińskich domostw, które znaleziono w 1957 roku, w czasie budowy szkoły. O wyspie nie wspomina najważniejsze dzieło, opisujące Wyspy Owcze - islandzka Faeringa Saga.

Więcej w artykule Vágar

Sport jest bardzo ważny dla mieszkańców Wysp Owczych. Szczególnym powodzeniem cieszy się tam piłka nożna i wioślarstwo. Boiska do meczów pierwszej z tych dyscyplin powstają w bardzo wielu miejscach na archipelagu, nawet w miejscowościach posiadających mniej niż dwustu mieszkańców. Są to zwykle boiska pełnowymiarowe, przynajmniej częściowo dostosowane do wymogów UEFA. Druga z tych dyscyplin jest sportem narodowym. Zawody wioślarskie odbywają się w niemal każde święto narodowe, stanowiąc jego integralną część. Pewną popularnością cieszą się także inne dyscypliny sportowe, szczególnie piłka ręczna.

Piłka nożna:

Pierwsze kluby piłkarskie na Wyspach Owczych powstawały na przełomie XIX i XX wieku. Najwcześniej założony został TB Tvøroyri, w 1892 roku, niewiele zaś po nim KÍ Klaksvík (1904) oraz HB Tórshavn (1904), kolejne zaś w następnych latach. Drużyny tych klubów rywalizowały między sobą w nieoficjalnych rozgrywkach, czasami także wchodząc w skład niższych lig duńskich. Dopiero w roku 1942 zorganizowano pierwsze rozgrywki Meistaradeildin, prekursora dzisiejszej pierwszej ligi. Następnie turnieje organizowano już regularnie, co roku, z jedną tylko przerwą w 1944 roku, kiedy archipelag był okupowany przez aliantów. W roku 1975 roku rozgrywkami zarządza Związek Piłkarski Wysp Owczych, przez co została zmieniona ich nazwa na 1.Deild. Następnie zaś, w roku 2005 nazwano ją Formuladeildin, a w 2009, pod wpływem zmiany sponsora jej nazwę zmieniono na Vodafonedeildin.

Aktualności:
Portal:Wyspy Owcze/Sport/Aktualności
Znani piłkarze: Uni Arge, Andrew av Fløtum, Kaj Leo Johannesen, Rógvi Jacobsen, Óli Johannesen, Julian Johnsson, Todi Jónsson, Jens Martin Knudsen, Bogi Løkin
Trenerzy: Todi Jónsson, Jens Martin Knudsen, Jógvan Martin Olsen

Więcej w artykule sport na Wyspach Owczych

... że na przylądku Enniberg na Wyspach Owczych znajduje się najwyższy w Europie nadmorski klif?

... że Kirkjubøargarður w miejscowości Kirkjubøur jest jednym z najstarszych, stale zamieszkałych domów z drewna na świecie?

... dlaczego pisarz farerski William Heinesen zrezygnował z nominacji do literackiej Nagrody Nobla w 1981 roku?

... że Helena Patursson jest nazywana "pierwszą feministką" Wysp Owczych?

... że Løgting jest uznawany za najstarszy, do dziś funkcjonujący parlament w Europie?

Więcej w artykule Czy wiesz... Wysp Owczych

Na Wyspach Owczych jest osiemnaście wysp, są to: Streymoy, Eysturoy, Vágar, Suðuroy, Sandoy, Borðoy, Viðoy, Kunoy, Kalsoy, Svínoy, Fugloy, Mykines, Nólsoy, Skúvoy, Hestur, Koltur, Stóra Dímun i Lítla Dímun.
Największe miasta: Tórshavn, Klaksvík, Hoyvík, Argir, Fuglafjørður, Vágur, Vestmanna, Tvøroyri oraz Miðvágur.
Największe jeziora: Sørvágsvatn, Fjallavatn, Sandsvatn, Toftavatn i Eiðisvatn

Więcej w artykule geografia Wysp Owczych

Wyspy Owcze dzielą się obecnie na sześć regionów:

• Eysturoy (błękitny),
  
• Norðoyggjar (żółty),
  
• Sandoy (pomarańczowy),
  
• Streymoy (zielony),
  
• Suðuroy (niebieski),
  
• Vágar (fioletowy)

Wydzielonych jest też 30 gmin (far. kommuna), z których największymi są: Tórshavnar kommuna, Sunda kommuna, Klaksvíkar kommuna, Vága kommuna i Runavíkar kommuna.

Liczba jednostek najniższego rzędu stale ulega redukcji, parlament archipelagu dąży bowiem do stworzenia sytuacji, w której każdą z gmin zamieszkiwać będzie przynajmniej dwa tysiące osób. W roku 2005 z 48 gmin stworzono 34, a na początku 2009 zmniejszono ich liczbę o dodatkowe cztery.

Więcej w artykule Podział administracyjny Wysp Owczych i Gminy Wysp Owczych

Symbole narodowe: Flaga Wysp Owczych, Herb Wysp Owczych, Hymn Wysp Owczych
Farerscy pisarze i poeci: Heðin Brú, Regin Dahl, Joen Danielsen, Hans Andrias Djurhuus, Jens Christian Djurhuus, Jákup Pauli Gregoriussen, Jóan Petur Gregoriussen, Venceslaus Ulricus Hammershaimb, William Heinesen, Jørgen Frantz Jacobsen, Christian Matras, Jóanes Nielsen, Helena Patursson, Jóannes Patursson, Rói Patursson, Sverre Patursson, Nólsoyar Páll, Anker Eli Petersen, Símun av Skarði, Kristian Osvald Viderø
Farerscy malarze i graficy: Astrid Andreasen, Hanni Bjartalíð, Steffan Danielsen, Hans Hansen, William Heinesen, Zacharias Heinesen, Sámal Joensen-Mikines, Tróndur Patursson, Anker Eli Petersen, Ingálvur av Reyni, Vigdis Sigmundsdóttir, Díðrikur á Skarvanesi, Ruth Smith
Farerscy rzeźbiarze: Janus Kamban, Hans Pauli Olsen
Farerscy muzycy: Uni Arge, Kristian Blak, Brandur Enni, Heri Joensen, Teitur Lassen, Eivør Pálsdóttir, Terji Skibenæs, Kári Streymoy, Gunnar H. Thomsen
Edukacja: Farerskie Towarzystwo Naukowe, Farerski Uniwersytet Ludowy, Uniwersytet Farerski
Religia: Farerskie drewniane kościoły, Farerski Kościół Narodowy, Havnar Kirkja, Katedra Magnusa, Kirkjubøur, Kościół św. Olava

Więcej w artykule język farerski
Więcej w artykule literatura farerska
Więcej w artykule Farerczycy