1 marca

Z Wikipedii

1 marca jest 60. (w latach przestępnych 61.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 305 dni.

Kalendarium dzień po dniu

<<	marzec 2010					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
1	2	3	4	5	6	7
8	9	10	11	12	13	14
15	16	17	18	19	20	21
22	23	24	25	26	27	28
29	30	31	1	2	3	4

Spis treści 1 Święta 2 Wydarzenia w Polsce 3 Wydarzenia na świecie 4 Urodzili się 5 Zmarli 6 Przypisy

[edytuj] Święta

• imieniny: Albin, Aldona, Antoni, Budzisław, Dawid, Eudokia, Eudoksja, Feliks, Herakles, Herkulan, Herkules, Joanna, Józef, Leon, Leona, Radosław i Switbert
• Baleary – Święto Balearów
• Bośnia i Hercegowina – Święto Niepodległości
• Bułgaria – Baba Marta
• Korea Południowa – Dzień Marszu ku Niepodległości
• Mołdawia – Martsishor
• międzynarodowe:
  • Międzynarodowy Dzień Walki Przeciw Zbrojeniom Atomowym
  • Światowy Dzień Obrony Cywilnej^[1] (od 1972 roku)
• Wyspy Marshalla – Dzień Ofiar Bomby Atomowej
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą^[2],^[3]:
  • św. Feliks (papież)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1771 – konfederacja barska: stoczono bitwę pod Rachowem.
• 1794 – w Teatrze Narodowym w Warszawie odbyła się premiera opery Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale Wojciecha Bogusławskiego i Jana Stefaniego.
• 1846 – powstanie krakowskie: wojska austriackie stanęły pod Krakowem, żądając kapitulacji miasta w ciągu 48 godzin.
• 1863 – powstanie styczniowe: zwycięska potyczka oddziału Walerego Parczewskiego z Kozakami pod Czarną Wsią.
• 1906 – ukazał się pierwszy numer dziennika Wiadomości Częstochowskie.
• 1921 – weszły do służby trałowce redowe ORP Czajka, ORP Jaskółka, ORP Mewa i ORP Rybitwa.
• 1927 – zostały zdelegalizowane Niezależna Partia Chłopska i Hromada.
• 1933 – otwarto magistralę węglową łączącą śląskie kopalnie z portem w Gdyni.
• 1937 – uruchomiono rozgłośnię radiową Warszawa II.
• 1945 – część 1. Warszawskiej Brygady Kawalerii pod Borujskiem wykonała ostatnią bojową szarżę WP.
• 1973 – Program I Polskiego Radia rozpoczął nadawanie audycji Sygnały Dnia.
• 1982 – premiera polskiej komedii kryminalnej Vabank.
• 1985 – założono Muzeum w Sosnowcu.
• 1998 – uruchomiono sieć telefonii komórkowej Idea.
• 2000:
  • powstał Instytut Adama Mickiewicza.
  • rozpoczęto budowę Trasy Siekierkowskiej w Warszawie.
• 2004:
  • Polska przystąpiła do Europejskiej Organizacji Patentowej.
  • uruchomiono internetowy serwis aukcyjny Świstak.pl.
• 2008 – w Białymstoku odnotowano rekordowo niskie ciśnienie atmosferyczne (962 hPa).

[edytuj] Wydarzenia na świecie

•    86 p.n.e. – wódz rzymski Sulla zdobył Ateny.
•   293 – Konstancjusz I został cesarzem rzymskim.
•   492 – Gelazjusz I został wybrany papieżem.
•   705 – Jan VII został papieżem.
• 1420 – papież Marcin V wydał bullę wzywającą katolików do zorganizowania krucjaty antyhusyckiej.
• 1562 – doszło do masakry hugenotów w Wassy, co spowodowało wybuch serii wojen religijnych we Francji.
• 1565 – zostało założone Rio de Janeiro.
• 1781 – w USA weszły w życie artykuły konfederacji i wieczystej unii.
• 1793 – Francja dokonała aneksji Belgii.
• 1803 – USA: Ohio jako 17. stan dołączyło do Unii.
• 1811 – na polecenie wicekróla Egiptu Muhammada Ali dokonano w Kairze masakry kilkuset emirów mameluckich.
• 1815 – Napoleon powrócił do Francji z wygnania na Elbie.
• 1836 – Teksas ogłosił niezależność od Meksyku.
• 1847 – Stan Michigan zniósł karę śmierci.
• 1867 – USA: Nebraska jako 37. stan dołączyła do Unii.
• 1872 – utworzono Park Narodowy Yellowstone.
• 1873 – w Stanach Zjednoczonych rozpoczęła się masowa produkcja maszyn do pisania.
• 1896 – wojska etiopskie pokonały wojska włoskie w bitwie pod Aduą.
• 1907 – powstała japońska firma motoryzacyjna Daihatsu.
• 1912 – nad Jefferson Barracks w USA Amerykanin Albert Berry wykonał pierwszy skok spadochronowy z samolotu.
• 1913 – została założona Międzynarodowa Federacja Tenisowa.
• 1919 – Koreańczycy ogłosili deklarację niepodległości, co doprowadziło do wybuchu powstania przeciw Japonii.
• 1932:
  • Puyi został cesarzem marionetkowego państwa Mandżukuo.
  • został porwany i zamordowany półtoraroczny syn Charlesa Lindbergha.
• 1935 – Saara powróciła do Niemiec.
• 1936 – zakończono budowę Zapory Hoovera.
• 1940 – II wojna światowa: Adolf Hitler wydał rozporządzenie w sprawie przygotowania inwazji na Norwegię.
• 1941 – Bułgaria przystąpiła do paktu trzech.
• 1950:
  • Czang Kaj-szek został prezydentem Tajwanu.
  • fizyk Klaus Fuchs został skazany w Wielkiej Brytanii na 14 lat więzienia za szpiegostwo na rzecz ZSRR.
• 1952 – Brytyjczycy zwrócili RFN wyspę Helgoland na Morzu Północnym.
• 1954 – na atolu Bikini Amerykanie przeprowadzili testy z bombą wodorową o sile odpowiadającej 600 bomb zrzuconych na Hirosimę.
• 1956 – w NRD została utworzona Narodowa Armia Ludowa.
• 1961 – z inicjatywy prezydenta J. F. Kennedy'ego została powołana niezależna agencja federalna Korpus Pokoju.
• 1966 – radziecka sonda kosmiczna Wenera 3 dokonała pierwszego wniknięcia w atmosferę Wenus.
• 1973 – Chartum, Sudan: 8 palestyńskich terrorystów z ugrupowania Czarny Wrzesień wtargnęło na przyjęcie dyplomatyczne w ambasadzie saudyjskiej i wzięło 5 dyplomatów jako zakładników. Następnego dnia trzech z nich zostało zamordowanych, w tym ambasador USA Cleo Noel Jr.
• 1975 – w Australii rozpoczęto emisję programów telewizyjnych w kolorze.
• 1980 – został odkryty księżyc Saturna – Helena.
• 1981 – lider IRA Bobby Sands rozpoczął głodówkę w więzieniu Maze.
• 1985 – premiera filmu Purpurowa róża z Kairu.
• 1990 – weszła w życie Konwencja Antydopingowa Rady Europy.
• 1992 – mieszkańcy Bośni i Hercegowiny opowiedzieli się w referendum za niepodległością.
• 1994 – Gruzja została formalnym członkiem Wspólnoty Niepodległych Państw.
• 1999 – wszedł w życie traktat ottawski, którego celem jest wyeliminowanie min przeciwpiechotnych jako środka walki zbrojnej.
• 2003:
  • Irak rozpoczął niszczenie pocisków rakietowych al Samum-2, przekraczających ustalony przez ONZ dopuszczalny zasięg 150 km.
  • w pakistańskim Rawalpindi został aresztowany katarski terrorysta Chaled Szejk Mohammed, pomysłodawca i organizator ataków z 11 września 2001.
• 2004 – Rada Zarządzająca przyjęła tymczasową konstytucję Iraku.
• 2006 – angielska wersja Wikipedii osiągnęła milion haseł.
• 2008 – na łamach czasopisma Astrophysical Journal ukazał się artykuł wykazujący, że gwiazda WR 104 może stać się źródłem zabójczego dla życia na Ziemi błysku gamma.
• 2010 – Orkan Xynthia spowodował śmierć kilkudziesięciu osób we Francji i innych krajach europejskich.

[edytuj] Urodzili się

•     38, 39, 40 lub 41 – Marcjalis, poeta rzymski (zm. pomiędzy 102 a 104)
• 1105 – Alfons VII Imperator, król Galicii, król Kastylii i Leónu, cesarz Hiszpanii (zm. 1157)
• 1445 – Sandro Botticelli, włoski malarz (zm. 1510)
• 1456 – Władysław II Jagiellończyk, król Czech i Węgier (zm. 1516)
• 1474 – Aniela Merici, święta, włoska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Sióstr Urszulanek (zm. 1540)
• 1683 – Karolina z Ansbachu, królowa Wielkiej Brytanii (zm. 1737)
• 1770 – Louis Pierre Montbrun, francuski generał, dowódca wojen napoleońskich (zm. 1812)
• 1774 – Magdalena z Canossy, święta katolicka (zm. 1835)
• 1810 – (lub 22 lutego) Fryderyk Chopin, polski pianista, kompozytor (zm. 1849)
• 1819 – Władysław Taczanowski, polski ornitolog, zoolog (zm. 1890)
• 1850 – Antoni Brynk, polski generał lejtnant rosyjskiej marynarki wojennej (zm. 1925)
• 1858 – Georg Simmel, niemiecki socjolog (zm. 1918)
• 1868 – Zofia von Chotek, małżonka arcyksięcia Franciszka Ferdynanda (zm. 1914)
• 1873 – Kazimierz Tyszka, polski inżynier, minister (zm. 1951)
• 1886 – Oskar Kokoschka, austriacki malarz, grafik, pisarz i dramaturg (zm. 1980)
• 1887 – Paweł Argiejew, rosyjski lotnik (zm. 1922)
• 1892 – Ryūnosuke Akutagawa, japoński poeta i pisarz (zm. 1927)
• 1896 – Dimitris Mitropoulos, grecki dyrygent (zm. 1960)
• 1899 – Erich von dem Bach-Zelewski, hitlerowski zbrodniarz, wyższy dowódca SS i Policji (zm. 1972)
• 1902 – Antoni Szacki, polski żołnierz ruchu oporu (zm. 1992)
• 1902 – Jan Wyka, polski pisarz (zm. 1992)
• 1903 – Ludwik Starski, polski scenarzysta filmowy, autor tekstów piosenek (zm. 1984)
• 1904 – Glenn Miller, amerykański puzonista (zm. 1944)
• 1905 – Emmanuel Mounier, francuski filozof (zm. 1950)
• 1906 – Pham Van Dong, wietnamski polityk (zm. 2000)
• 1910 – Archer John Porter Martin, angielski chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 2002)
• 1910 – David Niven, angielski aktor (zm. 1983)
• 1912 – Jerzy Alber-Siemieniak, polski aktor teatralny (zm. 1970)
• 1913 – Jan Ożóg, polski pisarz (zm. 1991)
• 1914 – Bogusław Halikowski, polski lekarz pediatra (zm. 2004)
• 1915 – Piotr Lewiński, polski polityk, minister (zm 1991)
• 1916 – Krystyna Feldman, polska aktorka (zm. 2007)
• 1916 – Kazimierz Majdański, polski duchowny katolicki, arcybiskup archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej (zm. 2007)
• 1916 – Georgi Paczedżijew, bułgarski piłkarz, trener, selekcjoner reprezentacji Bułgarii (zm. 2005)
• 1917 – Robert Lowell, amerykański poeta (zm. 1977)
• 1917 – Stanisław Szwarc-Bronikowski, polski publicysta, podróżnik, autor filmów dokumentalnych (zm. 2010)
• 1918 – João Goulart, brazylijski polityk, prezydent Brazylii (zm. 1976)
• 1920 – Jadwiga Dackiewicz, polska pisarka, tłumaczka (zm. 2003)
• 1920 – Simon Ignatius Pimenta, indyjski duchowny katolicki, arcybiskup Bombaju, kardynał
• 1920 – Albin Siekierski, polski pisarz (zm. 1989)
• 1921 – Jack Clayton, brytyjski reżyser filmowy (zm. 1995)
• 1922 – William Gaines, amerykański wydawca, założyciel MAD Magazine (zm. 1992)
• 1922 – Icchak Rabin, izraelski polityk (zm. 1995)
• 1923 – Péter Kuczka, węgierski pisarz, poeta i redaktor (zm. 1999)
• 1924 – Leonard Andrzejewski, polski aktor (zm. 1997)
• 1924 – Deke Slayton, amerykański astronauta (zm. 1993)
• 1925 – Ireneusz Gwidon Kamiński, polski pisarz
• 1925 – Theodore Levitt, amerykański ekonomista (zm. 2006)
• 1925 – Alexandre do Nascimento, angolski duchowny katolicki, arcybiskup Luandy, kardynał
• 1927 – Harry Belafonte, amerykański muzyk, aktor
• 1927 – Claude Gensac, francuska aktorka
• 1928 – Jacques Rivette, francuski reżyser filmowy
• 1929 – Georgi Markow, bułgarski pisarz (zm. 1978)
• 1929 – Tadeusz Wacław Budynkiewicz, drukarz – zecer, twórca niezwykle rzadkich ekslibrisów typograficznych
• 1931 – Lamberto Dini, polityk włoski, premier
• 1932 – Józef Fryźlewicz, polski aktor, pisarz
• 1933 – Józef Waczków, polski poeta, tłumacz literatury czeskiej, francuskiej, rosyjskiej, portugalskiej i słowackiej (zm. 2004)
• 1934 – Jacques Chessex, szwajcarski pisarz (zm. 2009)
• 1935 – Ernest Bryll, polski pisarz, dramaturg
• 1936 – Andrzej Urbańczyk, polski żeglarz, pisarz
• 1940 – Ralph Towner, amerykański muzyk jazzowy
• 1942 – Krystyna Okazaki, polska japonistka, odznaczona Orderem Wschodzącego Słońca (zm. 2008)
• 1944 – Mike d'Abo, angielski wokalista zespołu Manfred Mann
• 1944 – Roger Daltrey, angielski wokalista zespołu The Who
• 1945 – Dirk Benedict, amerykański aktor
• 1948 – Burning Spear, jamajski muzyk
• 1950 – Phil Alden Robinson, amerykański reżyser filmowy
• 1952 – Martin O'Neill, brytyjski piłkarz, trener piłkarski
• 1954 – Ron Howard, amerykański aktor, reżyser i producent filmowy
• 1956 – Dalia Grybauskaitė, litewska ekonomistka, dyplomata, polityk, Komisarz Europejski, prezydent Litwy
• 1956 – Wojciech Mazurkiewicz, polski dziennikarz, poeta (zm. 2007)
• 1956 – Román Rodríguez Rodríguez, polityk hiszpański, prezydent Wysp Kanaryjskich
• 1957 – Michał Kwiecień, polski brydżysta
• 1958 – Nik Kershaw, angielski wokalista
• 1963 – Thomas Anders, niemiecki piosenkarz, kompozytor i producent, członek duetu Modern Talking
• 1969 – Javier Bardem, hiszpański aktor
• 1971 – Dorota Naruszewicz, polska aktorka
• 1973 – Michał Łysek, polski student (zm. 1997)
• 1973 – Ryan Peake, kanadyjski gitarzysta zespołu Nickelback
• 1974 – Pierdomenico Baccalario, włoski pisarz
• 1976 – Alex Debon, hiszpański motocyklista
• 1976 – Goran Obradović, serbski piłkarz
• 1977 – Leszek Blanik, polski gimnastyk sportowy, mistrz świata, mistrz olimpijski
• 1978 – Jensen Ackles, amerykański aktor
• 1982 – Danuta Dmowska, polska szpadzistka
• 1987 – Kesha, amerykańska piosenkarka
• 1994 – Justin Bieber, kanadyjski piosenkarz

[edytuj] Zmarli

•   492 – Feliks III, święty, papież (ur. ?)
•   589 – Dawid, święty, walijski biskup, patron Walii (ur. 500)
•   713 – Święty Switbert, angielski misjonarz (ur. ok. 637)
•   965 – Leon VIII, papież (ur. ?)
• 1131 – Stefan II, król Węgier (ur. 1101)
• 1320 – Renzong, cesarz Chin (ur. 1285)
• 1383 – Amadeusz VI, hrabia Sabaudii (ur. 1334)
• 1510 – Francisco de Almeida, portugalski żeglarz, pierwszy wicekról Indii Portugalskich (ur. ok. 1450)
• 1768 – Teodor Kazimierz Czartoryski, polski duchowny katolicki, biskup poznański (ur. 1704)
• 1768 – Hermann Samuel Reimarus, niemiecki filozof i pisarz (ur. 1694)
• 1792 – Leopold II, cesarz rzymsko-niemiecki (ur. 1747)
• 1841 – Claude Victor-Perrin, francuski marszałek (ur. 1764)
• 1850 – Tomasz Tymowski, polski poeta, uczestnik powstania listopadowego (ur. 1790)
• 1865 – Anna Pawłowna Romanowa, królowa holenderska, żona Wilhelma II (ur. 1795)
• 1877 – Antoni Patek, polski zegarmistrz, pionier przemysłowej produkcji zegarków, działacz emigracyjny (ur. 1812)
• 1911 – Jacobus Henricus van 't Hoff, holenderski chemik, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii 1901 (ur. 1852)
• 1923 – Ruy Barbosa, brazylijski polityk, prawnik, pisarz polityczny (ur. 1849)
• 1936 – Michaił Kuzmin, rosyjski poeta, pisarz i kompozytor (ur. 1872)
• 1938 – Gabriele D'Annunzio, włoski pisarz (ur. 1863)
• 1938 – Władysław Grabski, polski ekonomista, polityk, premier Polski, rektor SGGW (ur. 1874)
• 1951 – Łukasz Ciepliński, polski komendant WIN-u (ur. 1913)
• 1952 – Mariano Azuela, meksykański pisarz (ur. 1873)
• 1952 – Gregory La Cava, amerykański reżyser filmowy (ur. 1892)
• 1958 – Giacomo Balla, włoski malarz (ur. 1871)
• 1978 – Paul Scott, brytyjski pisarz (ur. 1920)
• 1979 – Mustafa Barzani, kurdyjski przywódca narodowy (ur. 1903)
• 1983 – Leon Chajn, polski działacz komunistyczny, prawnik, publicysta (ur. 1910)
• 1984 – Jackie Coogan, amerykański aktor (ur. 1914)
• 1991 – Jan Ożóg, polski pisarz (ur. 1913)
• 1993 – Anna Bidwell, polska tłumaczka, dziennikarka (ur. 1918)
• 1995 – Georges J. F. Köhler, niemiecki biolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1946)
• 1995 – Władysław Listiew, rosyjski dziennikarz, prezenter i dyrektor ORTV (ur. 1956)
• 2000 – Dennis Danell, amerykański gitarzysta zespołu Social Distortion (ur. 1961)
• 2002 – Tadeusz Wacław Korzybski, biochemik, twórca polskiej penicyliny (ur. 1906)
• 2003 – Wanda Broniszewska, polska zakonnica, stygmatyczka (ur. 1907)
• 2003 – Józef Wieczorek, polski piłkarz, reprezentant Polski (ur. 1931)
• 2004 – Augusto da Costa, brazylijski piłkarz, reprezentant Brazylii (ur. 1920)
• 2004 – Janina Garścia, polska kompozytorka, pedagog (ur. 1920)
• 2006 – Johnny Jackson, amerykański muzyk zespołu Jackson 5 (ur. 1951)
• 2006 – Peter Osgood, angielski piłkarz wieloletni zawodnik Chelsea F.C. (ur. 1947)
• 2006 – Jack Wild, angielski aktor (ur. 1952)
• 2007 – Manuel Bento, portugalski piłkarz, reprezentant Portugalii (ur. 1948)
• 2008 – Karol Anbild, polski kompozytor, dyrygent, pedagog (ur. 1925)
• 2008 – Raúl Reyes, kolumbijski rewolucjonista, rzecznik FARC (ur. 1948)
• 2008 – Maria Szulecka, polska pisarka (ur. 1918)
• 2009 – Alfred Pike, kanadyjski hokeista (ur. 1917)
• 2010 – Władimir Iljuszyn, rosyjski pilot (ur. 1927)

Przypisy

p • d • e Miesiące styczeń • luty • marzec • kwiecień • maj • czerwiec • lipiec • sierpień • wrzesień • październik • listopad • grudzień